Dlaczego warto posadzić go w ogrodzie?
Dereń jadalny jest rośliną niezwykle ozdobną, szczególnie gdy kwitnie. Kwiaty pojawiają się jeszcze przed rozwojem liści w okolicach lutego i marca. Niewielkie, żółte kwiaty zebrane są w baldachimy i mogą się utrzymywać nawet przez 7 tygodni. Liście derenia są ciemnozielone, a przy ciepłej jesieni pięknie wybarwiają się na pomarańczowo lub czerwono.
Krzew rośnie dość wolno, dorastając maksymalnie do 7 metrów wysokości. Owocowanie może rozpocząć się od sierpnia do października w zależności od odmiany. Czerwone, drobne owoce o owalnym kształcie pięknie zdobią krzew, a dodatkowo są jadalne. Owoce derenia wykorzystywane są głównie na przetwory, ale można je również spożywać na surowo lub dodawać do deserów. Chętnie przygotowywana jest również dereniówka, czyli nalewka z derenia. Zawierają duże ilości antyoksydantów i flawonoidów, które moją korzystny wpływ na zdrowie. Dodatkowo owoce derenia mogą pomóc w dolegliwościach trawiennych.
Wszystko to sprawia, że dereń jadalny jest bardzo pożądaną rośliną w ogrodzie – zarówno ze względu na ozdobny wygląd, jak i możliwości kulinarne.
Wyświetl ten post na Instagramie
▶ Ogrodnicza lista zakupów: 12 produktów "must have" na kwiecień – co warto kupić na start sezonu 2025?
Czy jest samopylny? Czy potrzeba dwóch dereni, by mieć owoce?
To krzew samopylny, co oznacza, że nie potrzebuje zapylacza. Mimo to najlepiej sadzić go w parach, wybierając dwie różne odmiany, gdyż zapewnia to obfitsze owocowanie. Trzeba jednak pamiętać, że niektóre odmiany (Jolico) są obcopylne i w takim przypadku muszą być zasadzone z inną odmianą, aby krzew dawał owoce. Wszystkie odmiany mogą być zapylaczami dla pozostałych dereni.
Jakie odmiany wybrać?
W sklepach ogrodniczych można kupić najróżniejsze odmiany derenia jadalnego. Przedstawiamy te najciekawsze i najpopularniejsze.
- Bolestraszycki – dorasta do 6 metrów i wykazuje bardzo dużą odporność na mróz, a okrycia na zimę wymagają jedynie młode osobniki. Wyróżnia się dużymi, jak na derenie owocami, które ważą około 3 g.
- Juliusz – może osiągać nawet 6 metrów wysokości, rośnie wolno, a z wiekiem ten proces dodatkowo spowalnia. Wysoka mrozoodporność. Owoce czerwono-różowe nieco mniejsze niż u Bolestraczyskiego.
- Nikołka – ukraińska odmiana o ciemnoczerwonych, sporych, słodkich owocach w kształcie łzy. Kompaktowa korona i maksymalna wysokość sprawiają, że dereń Nikołka jest szczególnie polecany do mniejszych ogrodów.
- Raciborski – owoce w kolorze wiśniowym doskonale nadają się nalewkę. Ta odmiana ma rozłożysty pokrój i osiąga do 5. metrów wysokości i 2. metrów szerokości.
- Swietljaczok – odmiana o największych owocach i najmniejszych pestkach. Zwarta korona, wysokość do 4. metrów.
- Variegata – odmiana derenia o bardzo ozdobnym wyglądzie. Zielone liście posiadają nieregularne, białe obrzeżenie. Jesienią wybarwiają się na czerwono. Owoce ciemnoczerwone, bardzo soczyste.
Kiedy i gdzie sadzić dereń jadalny?
Dereń jadalny to krzew długowieczny, który nie ma dużych wymagań względem uprawy, dlatego polecany jest nawet dla początkujących ogrodników.
Termin sadzenia
Sadzonki derenia dostępne są w donicach lub z odkrytym systemem korzeniowym. W pierwszym przypadku roślinę można sadzić przez cały okres wegetacyjny. Sadzonki z gołym korzeniem sadzi się wczesną wiosną lub jesienią, pamiętając, aby korzenie i pędy przyciąć na długość około 15. cm.
Oświetlenie
Dereń jadalny dobrze radzi sobie w półcieniu, ale plony są najobfitsze, a owoce najsłodsze, gdy zostanie posadzony w miejscu bardzo słonecznym.
Gleba
Najlepiej rośnie na glebach żyznych i piaszczysto-gliniastych, które są bogate w wapń. Odczyn podłoża powinien być obojętny lub lekko kwasowy. Dereń gorzej znosi gleby kwaśne, ale i na takim podłożu wyrośnie. Bardzo ważne jest, aby gleba była stale wilgotna, ale krzewu nie należy przelewać. Podczas suchej wiosny i gorącego lata krzew może wymagać podlewania, co najlepiej robić wczesnym rankiem, aby roślina zdążyła obeschnąć.
Jak dbać o dereń jadalny?
Nawożenie derenia jadalnego nie powinno być intensywne, gdyż roślina nie ma dużych wymagać, co do składników pokarmowych, a to oznacza, że łatwo ją przenawozić. Najlepiej nawóz naturalny (np. obornik) zastosować wczesną wiosną.
Bardzo ważne jest regularne przycinanie derenia jadalnego. Cięcie najlepiej przeprowadzać tuż po kwitnieniu, wycinając chore, zdeformowane i osłabione pędy. Warto też nieznacznie prześwietlić koronę, usuwając część pędów. Co 2-3 lata niezbędne jest odmłodzenie rośliny, co się robi poprzez wycięcie kilku najstarszych gałęzi. Dzięki temu młode pędy będą silne rosły i obficie kwitły, a następnie owocowały.
Tekst: Redakcja ZielonyOgródek.pl, G.T., zdjęcie tytułowe: Pixbay