Złocień arktyczny (Chrysanthemum arcticum), nazywany też stokrotką arktyczną, to niewielka bylina z rodziny astrowatych (Asteraceae). Naturalnie występuje na skalistych zboczach, żwirowych obrzeżach zbiorników wodnych i na terenach nadmorskich w północnych rejonach Azji, Europy i Ameryki, jednak w postaci odmian jest także uprawiana w ogrodach jako roślina ozdobna.
Jak wygląda złocień arktyczny?
Złocień arktyczny może dorastać do ok. 20-30/50 cm wys. Rozwija dość duże, odziomkowe, ciemnozielone, błyszczące z wierzchu, pierzaste lub łopatkowe, klapowane i powcinane liście, zebrane w rozłożysta rozetę. W sezonie wegetacyjnym spomiędzy liści wyrastają wzniesione, sztywne, obłe, nagie, czerwono nabiegłe, słabo rozgałęzione pędy, pokryte mniejszymi niż u podstawy, siedzącymi liśćmi pędowymi. Najmniejsze, nieklapowane liście rozwijają się na pędzie pod kwiatami. Zarówno liście jak i pędy posiadają charakterystyczny, ostry, dość mocny zapach.
Złocień arktyczny zakwita późno, bo dopiero jesienią (IX-X lub do przymrozków), wydając duże, pojedyncze, koszyczkowate kwiaty, złożone z okółka wydłużonych, białych, wąskich kwiatów języczkowych otaczających wypukłe dno kwiatowe, wypełnione licznymi, żółtymi lub zielonkawymi kwiatami rurkowymi.
▶ Ogrodnicza lista zakupów: 12 produktów "must have" na kwiecień – co warto kupić na start sezonu 2025?
Złocień arktyczny tworzy podziemne, płożące się, długie, cienkie kłącza, za pomocą których rozrasta się w duże kępy (może być ekspansywny). Gatunek jest też dość zmienny i poszczególne egzemplarze, rosnące w różnych warunkach, mogą dość znacznie różnić się miedzy sobą wyglądam (min. wysokością, wielkością kwiatów, budową liści).
Wymagania i uprawa złocienia arktycznego
Złocień arktyczny w uprawie preferuje słoneczne lub pólcieniste stanowiska i przepuszczalne, lekkie, umiarkowanie żyzne, a nawet słabe, kamieniste i żwirowate podłoża. Nie znosi gleb ciężkich i mokrych, za to bardzo dobrze toleruje zasolenie gleby i podłoża. Woli też chłód od upałów, dlatego w gorące lata może słabo się rozwijać.
Roślina jest całkowicie mrozoodporna i może być uprawiana na terenie całego kraju, także na terenach górzystych i nadmorskich, nie wymagając przy tym zimowego okrycia.
Złocienia arktycznego najlepiej rozmnażać przez podział, sadzonki pędowe lub odrosty korzeniowe.
Pielęgnacja
Należy unikać nawożenia, ponieważ lepiej rozwija się w mniej żyznych warunkach. Podlewanie powinno być umiarkowane, wystarczające do utrzymania lekko wilgotnej gleby, szczególnie podczas suchych okresów.
Przycinanie nie jest konieczne, ale można usuwać przekwitłe kwiaty dla estetyki.
Choroby i szkodniki
Złocień arktyczny uważany jest za jeden z najbardziej odpornych na choroby i szkodniki złocieni. Bardzo rzadko bywa porażany przez choroby grzybowe (np. mączniaki, plamistości liści) i atakowany przez szkodniki (np. nicienie).
Zastosowanie złocienia arktycznego w ogrodzie
Złocień arktyczny znakomicie nadaje się do uprawy na dużych skalniakach, w ogródkach żwirowych i na murkach, a także na półkach skalnych. Może być też sadzony między kamieniami i głazami. Na większych obszarach może również pełnić rolę rośliny okrywowej.
Jego kwiaty nadają się do ciecia i tworzenia małych, jesiennych bukietów. Roślina nadaje się też do uprawy w pojemnikach na balkonach i tarasach.
Wybrane odmiany złocienia arktycznego
- 'Roseum' – kwiaty różowe z żółto-zielonym środkiem
- 'Schwefelglanz' – kwiaty kremowo-żółte, większe niż u gatunku
Zdjęcia: Nick Taurus, aleks22n / AdobeStock