Kleszcze to małe pajęczaki, które czyhają na swoje ofiary w liściach drzew, krzewów i źdźbłach trawy. Najwięcej ich znajduje się w lesie, co nie oznacza, że żyją tylko tam. W dużych miastach kontakt z nimi możemy mieć na przykład w parkach i na skwerach. Lubią ciepło i wysoką temperaturę, natomiast są groźne nie tylko latem. Jeśli klimat sprzyja, polować zaczynają już wczesną wiosną, a kończą jesienią.
Czy ugryzienie kleszcza jest groźne?
Statystyki pokazują, że liczba kleszczy z roku na rok, globalnie się zwiększa. Przyczyną mogą być łagodne zimy wynikające ze zmian klimatycznych. Jednak te założenia wielu podaje w wątpliwość.
"[…] tak naprawdę nikt nie wie, czy kleszczy jest więcej, czy więcej się o nich mówi – Jan Bondar, rzecznik prasowy Głównego Inspektoratu Sanitarnego. – Co roku notuje się w Polsce około 9000 nowych przypadków boreliozy. To najczęstsza choroba przenoszona przez kleszcze."
Borelioza jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie, które przenoszą kleszcze – jest to bardzo uproszczony opis i zarazem wiedza przeciętnego Polaka o tym zagrożeniu. I choć jako społeczeństwo dużo wiemy o chorobach i wirusach, nie zdajemy sobie sprawy, że borelioza może doprowadzić do wielu powikłań mózgowych, sercowych czy stawowych.
▶ Ogrodnicza lista zakupów: 12 produktów "must have" na kwiecień – co warto kupić na start sezonu 2025?
Gdzie najczęściej "chowa" się kleszcz?
Wracając jednak do rzeczy najważniejszej, czyli ewentualnego ataku, warto przyswoić sobie kilka rad, które pomogą w zdiagnozowaniu realnego zagrożenia. Jak podkreśla dr n. med. Grzegorz Juszczyk, Dyrektor Działu Profilaktyki Korporacyjnej Grupy LUX MED:
„Kleszcze są bardzo małe, dlatego przy oglądaniu swojego ciała po powrocie z lasu lub parku możemy przeoczyć ich ukąszenia. Posiadają one mechanizm obronny polegający na wydzieleniu specjalnego środka znieczulającego – w wyniku jego działania nie czujemy ukłucia”.
O tym, jak zabezpieczyć się przed atakami kleszczy i w jakich miejscach jest ich najwięcej.
Objawy boreliozy
Jak w takim razie poznamy, że zostaliśmy zaatakowani przez kleszcza?
[…] Powinniśmy zwrócić uwagę na gorsze samopoczucie. To są objawy bardzo podobne do przeziębienia lub grypy. Z tego powodu tak wiele osób nie reaguje na pierwsze oznaki.
Objaw, który występuje zaledwie u 30-50% osób zarażonych boreliozą to rumień, czyli zaczerwienienie wokół miejsca ukąszenia. Standardowo ma on powyżej 5 centymetrów, jednak nie każda osoba zainfekowana wytwarza taką reakcję układów odpornościowych." – dr n. med. Grzegorz Juszczyk
Jak w przypadku każdego zagrożenia, najważniejsza jest profilaktyka. Jeśli rozsądnie podejdziemy do kwestii ochrony swojego ciała przed atakami kleszczy – będziemy bezpieczni.
„[…] Korzystajmy z lasu, korzystajmy ze świeżego powietrza, ale pamiętajmy o podstawowych zasadach bezpieczeństwa jak: ubiór, stosowanie środków odstraszających, obejrzenie ciała po powrocie do domu i ewentualne usunięcie kleszcza w przypadku ukąszenia. Jeśli złapiemy kleszcza, to nie jest powód do paniki. Trzeba go jak najszybciej całego usunąć. Ważne, by nic nie zostało w naszym ciele” – uważa Jan Bondar.
O boreliozie, kleszczach i sposobach ich usuwania.
Jak usunąć kleszcza?
Wielu ludzi zwyczajnie boi się widoku kleszcza na swoim ciele. Jednak uspakajamy – nie jest potrzebna żadna fachowa wiedza medyczna do jego usunięcia. Wystarczy pęseta – należy chwycić owada, który zdążył się już wbić w naszą skórę i stanowczym ruchem do góry wyciągnąć kleszcza. Unikajmy stosowania "magicznych" sposobów takich jak:
- nie przypalamy kleszcza,
- nie smarujmy go masłem ani żadnym innym specyfikiem, ani
- nie przyciskamy kleszczy na naszym ciele.
Kleszcze są. Zagrożenie boreliozą również. Nie oznacza to jednak, że trzeba żyć w strachu, bać się przyrody i przestać wychodzić z domu.
Przed nami najpiękniejsza pora roku i warto spędzać jak najwięcej czasu na świeżym powietrzu. Wystarczy trochę rozwagi, a problem z kleszczami nie będzie nas dotyczył.
Tekst i filmy: media.net.pr; zdjęcie główne: majasimenc/Freeimages